protocollen · 8 min lezen

SMPTE Timecode LTC VITC: varianten voor broadcast

SMPTE Timecode LTC en VITC zijn de klassieke tijd-stempel-formaten voor audio en video. Hoe verhouden ze zich, en welke rol speelt de moderne SMPTE 2059-2 PTP variant in broadcast?

Kies je leesniveau

SMPTE-timecode geeft elk videobeeld een tijdstempel in de vorm uren:minuten:seconden:frames. Zo lopen beeld, geluid, licht en automatisering perfect gelijk. De code bestaat sinds 1969 en komt in een paar varianten voor, afhankelijk van hoe het signaal vervoerd wordt.

De drie varianten

LTC: de timecode op een geluidsspoor. Reist over een gewone audiokabel, ideaal voor live-events en lichtsturing.
VITC: de timecode verstopt in het videosignaal zelf. Blijft leesbaar als het beeld stilstaat.
SMPTE 2059-2: de moderne variant, die de tijd over een IP-netwerk verdeelt (op basis van PTP).

In de praktijk

De meeste studio's zitten in een overgangsfase en gebruiken meerdere varianten tegelijk. Eén moderne masterklok zoals de Masterclock GMR6000 levert ze allemaal samen. Wij helpen u kiezen wat bij uw opstelling past.

Waar timecode vandaan komt

In 1969 standaardiseerde de SMPTE een tijd-codering (SMPTE 12M) om elk beeld van een video- of audiotape te labelen, zodat apparaten synchroon konden draaien. De eerste variant, LTC, zette de code op een audiospoor; VITC volgde in het videosignaal zelf. Met de overgang naar IP-broadcast komt nu SMPTE 2059-2 op (PTP over IP, deel van de SMPTE ST 2110-suite).

LTC (Linear Time Code)

Een audio-frequentie-codering: 80 bits per frame, bi-phase-mark-gecodeerd. Reist over een gewone audiokabel (XLR, jack, coax) tot ongeveer 300 m. Onafhankelijk van video, dus ideaal voor audio-only en lichtsturing. Nadeel: bij stilstand staat ook de timecode stil, en het kost één audiokanaal.

VITC (Vertical Interval Time Code)

Zit in de onzichtbare lijnen van het videosignaal (vertical blanking interval). Geen aparte kabel nodig, blijft leesbaar bij stilstand en single-frame-stepping, maar bestaat niet zonder videosignaal.

Het 29,97 fps-probleem

NTSC-video loopt op 29,97 fps, niet op 30. Wie op 30 fps telt terwijl het beeld op 29,97 loopt, zit er na een uur 3,6 seconden naast. Oplossing: drop-frame timecode slaat frame-nummers over zodat de code weer met de wandklok klopt (aangeduid met `;`). Non-drop-frame (`:`) doet dat niet. Bij Europese rates (25/50 fps) speelt dit niet; alleen NTSC-rates (29,97/59,94) vragen drop-frame.

SMPTE 2059-2 en PTP

In IP-broadcast (SMPTE ST 2110) verdeelt de masterklok de tijd via PTP volgens SMPTE 2059-2 (Default Profile op domain 127, sub-microseconde). Elk apparaat leidt zijn timecode af uit die PTP-tijd. Een moderne masterklok levert vaak alles tegelijk: SMPTE 2059-2, black burst, tri-level sync, LTC en VITC.

Wil u de volledige uitleg met alle frame-rates en bronnen? Schakel hierboven naar Expert.

SMPTE Timecode is sinds 1969 de standaard om elke video-frame met een tijdstempel `uren:minuten:seconden:frames` te labelen voor synchronisatie van audio, video, lighting-cues en automation. Drie historische varianten: LTC (Linear Time Code, audio-spoor), VITC (Vertical Interval Time Code, in het videosignaal) en SMPTE 2059-2 (PTP voor IP-broadcast). Welke u kiest hangt af van transport-medium en sync-eis.

Waar komt SMPTE Timecode vandaan?

In 1969 standaardiseerde de Society of Motion Picture and Television Engineers (SMPTE) een tijd-codering bekend als SMPTE 12M. Doel: een tijdstempel die op elke frame van een video- of audio-tape gerefereerd kon worden, zodat verschillende apparaten synchroon konden draaien. De eerste variant, Linear Time Code (LTC), zette de code op een audio-spoor. Vertical Interval Time Code (VITC) volgde, die de tijd in de niet-zichtbare regels van het video-signaal zelf zette. Met de overgang naar IP-based broadcast komt nu SMPTE 2059-2 in beeld: timecode op basis van PTP over IP, onderdeel van de SMPTE ST 2110-suite.

Wat is LTC (Linear Time Code)?

LTC is een audio-frequentie-codering van timecode. Het signaal bestaat uit bi-phase-mark-gecodeerde bits, met een frequentie tussen ongeveer 1.2 kHz en 2.4 kHz afhankelijk van de frame-rate. Elke frame bevat 80 bits: 32 voor de tijd, plus user bits, sync-bits en flags.

Kenmerken:

Transporteren via gewone audio-kabel (XLR, jack, coax). Lengtes tot 300 m zonder amplifier zijn typisch haalbaar.
Leesbaar op elke standaard snelheid behalve still-frame: bij stop staat ook de timecode stil, dus apparaten verliezen hun referentie.
Onafhankelijk van video: u kunt LTC genereren zonder een video-bron, ideaal voor audio-only-post-productie en lighting-cue-synchronisatie.
Eén audio-kanaal opgeofferd: LTC verbruikt een vol audio-spoor, wat in moderne digitale werkflows zelden een issue is maar in tape-omgevingen wel.

LTC blijft de meest gebruikte timecode-variant voor live-events, lighting-cue-trigger-systemen (DMX-bridges, PixelFlex), en audio-video-sync over lange kabels.

Wat is VITC (Vertical Interval Time Code)?

VITC zet de timecode in de vertical blanking interval (VBI) van het video-signaal — de niet-zichtbare lijnen tussen frames. Geen aparte kabel nodig: de timecode reist mee met het video-signaal.

Kenmerken:

Leesbaar bij stilstand en single-frame-stepping: VITC vernieuwt in elke frame, dus zelfs een gepauzeerde tape geeft de juiste timecode.
Geen aparte audio-spoor nodig: alle audio-kanalen blijven beschikbaar.
Geïntegreerd met video: edit-suites die de video-stream parsen krijgen timecode gratis erbij.
Gebonden aan video-signaal: zonder video geen VITC. Voor audio-only-workflows is LTC nodig.

In SDI-deployments (vóór de IP-overgang) is VITC vaak de timecode-bron voor master clocks en automation-systemen.

Wat is het 29.97 fps-probleem en hoe lost drop-frame het op?

Een frustrerend artefact van NTSC kleurentelevisie: de frame-rate is 29.97 fps, niet de mooie 30 fps die in datasheets staat. Reden: in 1953 moest NTSC color-burst-frequentie afgestemd worden op een sub-multiple van de audio-carrier, wat de frame-rate van 30.000 naar 29.97002... terugbracht.

Dat geeft een telprobleem voor timecode. Als u timecode telt aan 30 fps maar uw video loopt aan 29.97 fps, dan loopt uw timecode na een uur een 3,6 seconden voor op het werkelijke aantal frames. Voor real-time-broadcast catastrofaal.

Twee oplossingen:

Drop-frame timecode (DF): bij elke minuut die niet deelbaar is door 10 worden twee frame-nummers "overgeslagen" in de telling. De timecode telt dus niet "00:00:59:29 → 00:01:00:00" maar "00:00:59:29 → 00:01:00:02". Resultaat: de timecode klopt met de wand-klok over een uur. Drop-frame timecode wordt aangeduid met een puntkomma `;` tussen seconden en frames: `01:00:00;00`. Non-drop-frame (NDF): geen frame-nummers overslaan. Eenvoudiger te bewerken, maar timecode loopt voor op wand-klok. Aanduiding met dubbelpunt: `01:00:00:00`. Gebruikt voor 24p, 25p, 30p-content waar dit probleem niet speelt.

Voor moderne 50p en 59.94p workflows blijft dit issue spelen — bij 59.94 fps geldt hetzelfde principe op andere getallen.

Welke kleurensystemen en frame-rates komen voor?

De context kort: NTSC (Noord-Amerika, Japan) draait historisch op 29.97 fps en 59.94 fps; PAL (Europa, Australië, delen Azië) op 25 fps en 50 fps; cinema-content op 24 fps. Live broadcast in Europa: meestal 50i of 50p. Cinema-post-productie: 23.976 (vaak nog steeds NTSC-afgeleid), 24 of 25 fps. Voor moderne live broadcast in IP: 50p of 59.94p dominant.

Elke frame-rate heeft eigen drop/non-drop-keuze. Voor de meeste Europese broadcast-content (25 fps en 50 fps) is drop-frame géén issue — alleen NTSC-afgeleide rates (29.97, 59.94) vereisen het.

Wat is SMPTE 2059-2 en hoe verhoudt het zich tot PTP?

De transitie van SDI (Serial Digital Interface) naar IP-based broadcast is in volle gang. Banerjee & Matsakis (2023, sectie 14.2.5): *"Legacy Serial Digital Interface (SDI) systems in the broadcasting industry are soon to be a thing of the past. The broadcasting market is currently switching over from SDI systems to an all IP-based system. These new IP-based systems utilize recently developed the IEEE's SMPTE ST2110 suite of standards for professional media over IP networks. These PTP standards will be the basis for timing and frequency control in TV or radio studios in the near future."*

In een SDI-omgeving levert de master clock zijn referentie via black burst (analoog) of tri-level sync (HD-SDI). LTC en VITC worden naast het video-signaal verspreid.

In een SMPTE ST 2110-omgeving (IP) levert de master clock zijn referentie via PTP volgens SMPTE 2059-2 — het media-profile bovenop IEEE 1588. Alle apparatuur in de studio (camera's, mixers, recorders, lighting-controllers) krijgt sub-microseconde tijd via het netwerk. Timecode wordt afgeleid uit de PTP tijd door elke device individueel.

Kenmerken van SMPTE 2059-2:

Op basis van IEEE 1588v2 Default Profile, met SMPTE specifieke parameters.
Domain 127 als default (verschillend van Default Profile op 0).
Sub-microseconde nauwkeurigheid voor frame-accurate sync over IP.
Backwards-compatible met legacy: een SMPTE 2059-2-grandmaster kan parallel een SDI-black-burst-output leveren voor hybrid-deployments.

Welke timecode-variant kies je wanneer?

Drie scenario's met directe aanbeveling:

Live event, lighting + audio + video sync over kabels. Kies LTC. Robuust, lange-afstand, geen video nodig, lightning-controller en audio-mixer kunnen direct inhaken. SDI-broadcast-studio, post-productie-edit-suite. Kies VITC voor de SDI-feed plus eventueel LTC voor audio-only-rooms. Master clock genereert beide vanuit één bron. IP-broadcast op SMPTE ST 2110. Kies SMPTE 2059-2 PTP als basis. Timecode wordt door elke apparaat afgeleid. Behoud een LTC-output voor legacy-equipment en lighting-bridges.

Voor hybride deployments (vaak het geval in de overgangsfase 2024-2028): een moderne master clock zoals de Masterclock GMR6000 levert tegelijk SMPTE 2059-2 PTP, black burst, tri-level sync, LTC en VITC — één doos voor alle scenarios.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen drop-frame en non-drop-frame timecode?

Drop-frame timecode (DF, aanduiding met `;`) slaat twee frame-nummers over per minuut, behalve elke 10e minuut, om de afwijking tussen 29.97 fps en wand-klok te corrigeren. Non-drop-frame (NDF, aanduiding met `:`) loopt door zonder correctie en raakt na een uur 3,6 seconden voor op de wand-klok. Voor 29.97 en 59.94 fps NTSC-content gebruik DF, voor 24 / 25 / 30 fps gebruik NDF.

Werkt LTC nog steeds in IP-based broadcast?

Ja, en in de praktijk vrijwel altijd. Modern master clocks zoals de Masterclock GMR serie genereren tegelijk SMPTE 2059-2 PTP voor IP-equipment én LTC voor lighting-bridges en legacy-recorders. Hybrid deployments blijven nog jaren de norm.

Wat is het verschil tussen SMPTE 2059-2 en SMPTE ST 2110?

SMPTE 2059-2 is de PTP profile-definitie voor timing en synchronisatie. SMPTE ST 2110 is de volledige suite voor professional media over IP (video, audio, ancillary data), waarvan 2059-2 het tijd-fundament is. ST 2110 verwijst naar 2059-2 voor zijn synchronisatie-laag.

Hoeveel master clocks heb ik nodig in een grote studio?

Doorgaans twee, voor redundantie. Beide GNSS gedisciplineerd, beide met OCXO holdover. PTP's Best TimeTransmitter Clock Algorithm kiest automatisch welke actief is. De tweede is hot-standby. Voor budget-gevoelige deployments kan één master clock met goede holdover ook voldoen — vraag advies op uw specifieke continuïteits-eisen.

Is black burst dood in 2026?

Nog niet. Veel broadcast-equipment uit 2015-2020 spreekt geen SMPTE 2059-2 maar wel black burst of tri-level sync. Een moderne master clock geeft beide tegelijk: PTP voor het IP-deel van uw studio, black burst voor de legacy-cameras en switchers. Pas bij volledige vervanging van het materieel kunnen de SDI-sync-uitgangen weg.