Navigatie en historische systemen
Zonnewijzer
Ook: sundial
Een zonnewijzer geeft de tijd aan via de schaduw die een staaf (de gnomon) op een gegradueerd vlak werpt. Het toont de ware zonnetijd van de plaats, die door het jaar heen licht afwijkt van de kloktijd.
Al millennia oud, is de zonnewijzer het oer-tijdinstrument en de directe voorloper van elk latere klok.